नमस्कार विद्यार्थी मित्रांनो शिक्षक भरतीची पवित्र पोर्टलला जाहिरात येण्यासाठीचे आदेश आयुक्त साहेबांनी आणि शिक्षण विभागाने दिलेले आहेत. नेमक या परिपत्रकामध्ये काय म्हटलेल आहे, पाच महत्त्वाचे मुद्दे त्यामध्ये सांगितले आहेत त्यांनी म्हणजे प्रत्येक स्वानिक स्वराज्य संस्था असू द्या खाजगी संस्था असू द्या त्यांची संचमान्यता त्यांचा अतिरिक्तपणा, समायोजन, बिंदू नामावली आणि मागासवर्गीय कक्षांकडनं ही पूर्ण तपासणी या संदर्भातले डायरेक्ट आदेश त्यांनी एका परिपत्रकामधून दिलेले आहे. येणाऱ्या कालावधीमध्ये लवकरच ही जाहिरात येणार असं या परिपत्रकावरुन आपल्याला समजतं.

Shikshak Bharti जाहिरात देण्याबाबत आदेश

शिक्षण आयुक्तालयाचे नवीन परिपत्रक: संच मान्यता समायोजन आणि बिंदूनामावली संदर्भातील महत्त्वाचे आदेश

शिक्षण आयुक्तालय, महाराष्ट्र शासन यांच्या वतीने नुकतंच एक नवीन परिपत्रक जारी करण्यात आलं आहे. हे परिपत्रक प्रामुख्याने संच मान्यता समायोजन, तसेच पवित्र पोर्टलमार्फत शिक्षक पदभरतीसाठी बिंदूनामावली माहिती यासंदर्भात महत्वाचे आदेश स्पष्ट करते.

परिपत्रकाची तारीख: 17 मार्च
अधिकृत लागू तारीख (सहीनिशी): 23 मार्च
स्वाक्षरी: सचिंद्र प्रताप सिंह (भा.प्र.से.), आयुक्त, शिक्षण, महाराष्ट्र राज्य

हे परिपत्रक राज्यातील शिक्षण व्यवस्थेच्या विविध पातळ्यांवरील अधिकाऱ्यांना पाठविण्यात आले आहे. यामध्ये पुढील विभागांचा समावेश आहे:

  • सर्व मनपा आयुक्त
  • सर्व मुख्य कार्यकारी अधिकारी
  • सर्व विभागीय शिक्षण उपसंचालक
  • सर्व शिक्षण अधिकारी (प्राथमिक व माध्यमिक)
  • सर्व शिक्षण निरीक्षक
  • खाजगी शिक्षण संस्थांचे अध्यक्ष व सचिव
  • मनपा व नगरपालिका प्रशासन अधिकारी
यावरून स्पष्ट होते की हे परिपत्रक संपूर्ण राज्यातील शिक्षण क्षेत्रासाठी महत्त्वाचे मार्गदर्शक दस्तऐवज आहे.

परिपत्रक Download करण्यासाठी येथे Click करा  -  Download 

परिपत्रकाचा मुख्य विषय: पवित्र पोर्टलवरील बिंदूनामावली

या आदेशाचा मुख्य उद्देश म्हणजे शिक्षक भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता वाढवणे आणि पवित्र पोर्टलवरील बिंदूनामावली (Points List) संबंधित माहिती निश्चित स्वरूपात उपलब्ध करणे. परिपत्रकात सांगितल्याप्रमाणे, शिक्षक पदभरती करताना खालील माहिती अनिवार्यपणे नोंदवावी:

  1. मान्यता प्राप्त शिक्षकपदे
  2. संच मान्यता समायोजनाची अचूक माहिती
  3. रिक्त पदांची अद्ययावत यादी
  4. बिंदूनामावली तयार करताना विचारात घ्यावयाचे घटक
  5. पवित्र पोर्टलवर माहिती अपलोड करण्याच्या वेळापत्रकासंबंधी निर्देश
Shikshak Bharti जाहिरात देण्याबाबत आदेश

शिक्षण आयुक्तालयाचे परिपत्रक: शिक्षक पदभरतीसाठी दोन निवड प्रकार, रिक्त पदांची तयारी आणि संचमान्यता त्रुटीपूर्तता

शिक्षण आयुक्तालयाने जारी केलेल्या नव्या परिपत्रकात शिक्षक पदभरती प्रक्रियेतील तीन महत्त्वाचे मुद्दे स्पष्टपणे सांगितले आहेत. 2025 मध्ये घेतलेल्या TET परीक्षेचा निकाल 18 ऑगस्ट 2025 रोजी घोषित झाला असून, त्यानंतर मे-जून 2025 पासून सुरू होणाऱ्या शिक्षक भरतीसाठी या सूचना लागू होणार आहेत.

१) पदभरतीचे दोन निवड प्रकार

परिपत्रकात सर्वप्रथम स्पष्ट केलेला मुद्दा म्हणजे शिक्षक पदभरती दोन निवड प्रकारांत होणार आहे.

पहिला प्रकार: मुलाखतीशिवाय निवड

  • स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडील शिक्षक भरती ही मुलाखतीशिवाय केली जाणार आहे.
  • काही खाजगी शैक्षणिक संस्थांनाही मुलाखत न घेण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
  • त्यामुळे या दोन्ही संस्था “मुलाखतीशिवाय निवड प्रक्रिया” या पहिल्या प्रकारात येतात.

दुसरा प्रकार: मुलाखतीसह निवड
  • ज्या खाजगी संस्थांनी मुलाखतीसह शिक्षक निवड प्रक्रिया ठेवण्याचा पर्याय निवडला आहे, त्या संस्था दुसऱ्या प्रकारात येतील.

या दोन निवड प्रकारांनुसार संस्थांनी पदभरती प्रक्रिया पार पाडावी, असे परिपत्रकात नमूद करण्यात आले आहे.

२) विषय व आरक्षणनिहाय रिक्त पदांची माहिती तयार ठेवणे

परिपत्रकातील दुसरा महत्त्वाचा आदेश असा आहे की TET 2025 नुसार होणारी शिक्षक भरती ही 2025-26 संचमान्यतेनुसार केली जाणार आहे.

  • मंजूर पदे, कार्यरत पदे आणि रिक्त पदे विचारात घेऊन यादी तयार करणे आवश्यक आहे.
  • यासाठी विषयवार आणि आरक्षणनिहाय रिक्त पदांची बिंदूनामावली तयार ठेवणे अनिवार्य आहे.
  • ही माहिती स्थानिक स्वराज्य संस्था, मुलाखतीशिवाय भरती करणाऱ्या संस्था तसेच मुलाखतीसह भरती करणाऱ्या खाजगी संस्थांनीही तयार ठेवावी.

हा आदेश थेट भरती प्रक्रियेतील पारदर्शकता आणि अचूकता यावर भर देतो.

३) संचमान्यता 90% पेक्षा जास्त पूर्ण, उर्वरित त्रुटी दूर करणे आवश्यक

परिपत्रकातील तिसरा मुद्दा संचमान्यतेशी संबंधित आहे.

  • 2025-26 संचमान्यतेची कारवाई सध्या 90% पेक्षा जास्त पूर्ण झाली आहे.
  • तरीही काही त्रुटी, गोंधळ किंवा न समजलेल्या बाबी उरल्या आहेत.
  • उर्वरित संचमान्येची त्रुटीपूर्तता करून ती पूर्ण स्वरूपात प्राप्त करणे आवश्यक असल्याचे आदेशात नमूद आहे.

संचमान्यता पूर्ण नसल्यास पदभरती प्रक्रियेत अडथळे निर्माण होऊ शकतात, म्हणून ही त्रुटी तातडीने दुरुस्त करणे महत्त्वाचे मानले आहे.

संचमान्यता 2025-26 आणि पेसा क्षेत्रातील शिक्षक भरतीबाबत नवे आदेश: परिपत्रकातील दोन मुख्य मुद्दे स्पष्ट

१) शिक्षक भरतीसाठी 2025-26 संचमान्यतेनुसारच बिंदूनामावली तयार ठेवणे आवश्यक 

या परिच्छेदात पहिल्यांदा सांगितले आहे की संचमान्यता 2025-26 चीच वापरायची आहे, ही अट स्पष्टपणे नमूद केली आहे.

मागील भरतीची तुलना 
  • 2022 च्या शिक्षक भरतीमध्ये टप्पा 2 होता.
  • त्या वेळी 2024-25 संचमान्यता वापरून रिक्त पदांची तपासणी करण्याचे आदेश देण्यात आले होते.
  • कारण त्या काळातील भरती मागील वर्षाच्या संचमान्यतेनुसारच होत असे.
नवीन भरतीसाठी स्पष्ट आदेश
  • या नवीन परिपत्रकात यावर्षी शिक्षक भरतीसाठी फक्त 2025-26 संचमान्यतेतील मंजूर पदे वापरून
  • बिंदूनामावली तयार ठेवणे अत्यावश्यक आहे.
  • व्यवस्थापनांना थेट सूचना देण्यात आल्या आहेत की त्यांनी जुनी संचमान्यता न वापरता,
  • 25-26 च्या मंजूर पदांच्या आधारेच माहिती तयार करावी.

हा मुद्दा भरती प्रक्रियेला अद्ययावत ठेवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरतो.

२) पेसा क्षेत्रातील शिक्षक भरतीसाठी सुधारित आरक्षण आणि विशेष मार्गदर्शक सूचना

परिपत्रकातील दुसरा मुद्दा पेसा (PESA) क्षेत्राशी संबंधित आहे, ज्यामध्ये आदिवासीबहुल जिल्ह्यांचा समावेश आहे.
परिपत्रकात खालील ८ जिल्ह्यांचा उल्लेख करण्यात आला आहे:

  • नाशिक
  • धुळे
  • नंदुरबार
  • पालघर
  • यवतमाळ
  • रायगड
  • चंद्रपूर
  • गडचिरोली
सुधारित आरक्षणाबाबत आदेश

सुप्रीम कोर्टाच्या अलीकडील निर्णयानुसार:

  • पेसा क्षेत्रातील सुधारित आरक्षण लागू करण्याबाबत शासनाने निर्णय काढला आहे.
  • तसेच भरतीसाठी लागणारी बिंदूनामावली नव्या सुधारित नियमांनुसार तयार करण्याचे आदेश आहेत.
17 संवर्गांबाबत विशेष सूचना 
  • पेसा क्षेत्रातील 17 संवर्गांसाठी (ज्यात शिक्षक हा संवर्गही येतो)
  • स्वतंत्र मार्गदर्शक सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत.
  • सर्वोच्च न्यायालयाने 6/10/2025 आणि 17/11/2025 रोजी दिलेल्या निर्णयांच्या संदर्भात ही प्रक्रिया ठरवण्यात आली आहे.

मे 2026 पर्यंतची रिक्त पदे, संचमान्यता आणि बिंदूनामावली तपासणी: परिपत्रकातील पुढचे तीन महत्त्वाचे आदेश

१) मे 2026 पर्यंत होणारी रिक्त पदे विचारात घ्यावीत

परिपत्रकातील पहिल्या मुद्द्यात रिक्त पदांबाबत महत्त्वाचा निर्णय दिलेला आहे.

  • शासन निर्णय 1 जानेवारी 2026 नुसार,
  • राज्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या प्राथमिक, उच्च प्राथमिक आणि उच्च माध्यमिक (9वी ते 12वी) शाळांमधील रिक्त पदांचा विचार करायचा आहे.
  • ही रिक्त पदे शैक्षणिक वर्ष 2025-26 चे शेवट म्हणजे मे 2026 पर्यंत संभाव्य रिक्त होणारी असावीत.
  • म्हणजेच, शिक्षक लवकर निवृत्त होत असतील किंवा मे अखेरपर्यंत पद रिक्त होणार असेल, तर ती सर्व पदे बिंदूनामावलीत समाविष्ट करायची आहेत.
  • या पदभरतीसाठी टेट 2025 मधील गुणांकाच्या आधारे भरतीला शासनाने मान्यता दिलेली आहे.

हा मुद्दा स्पष्ट करतो की भरतीसाठी नव्या शैक्षणिक वर्षाअखेरची अचूक आणि अद्ययावत रिक्त पदांची संख्या वापरणे बंधनकारक आहे.

२) संचमान्यता 100% पूर्ण करूनच जाहिरात प्रक्रिया सुरू करावी

या भागातील दुसरा मुद्दा संचमान्यता आणि बिंदूनामावलीबाबत आहे.

  • अनेक संस्थांकडून बिंदूनामावलीवरील तक्रारी प्राप्त झालेल्या आहेत.
  • त्यामुळे कोणतीही जाहिरात पवित्र पोर्टलवर देण्यापूर्वी या तक्रारींची योग्य शहानिशा करणे आवश्यक आहे.
  • तसेच, संचमान्यतेशी संबंधित सर्व कामकाज 100% पूर्ण होणे बंधनकारक आहे.
  • संचमान्यता पूर्ण होईपर्यंत ड (जाहिरात) प्रक्रिया सुरू करता येणार नाही.
  • बिंदूनामावली मागासवर्ग कक्षाकडून तपासून घेणे हीही अट स्पष्टपणे नमूद आहे.

हा आदेश भरती प्रक्रिया पारदर्शक आणि अचूक राहावी यासाठी महत्त्वाचा आहे.

३) संचमान्यता पूर्ण झाल्यावर अतिरिक्त शिक्षक समायोजन करणे आवश्यक

तिसऱ्या मुद्द्यात अतिरिक्त शिक्षक समायोजनासंबंधी स्पष्ट आदेश आहेत.

  • संचमान्यता पूर्ण झाल्यानंतर,
  • संदर्भाधीन पत्र क्रमांकानुसार 2025-26 संचमान्यतेच्या आधारावर अतिरिक्त शिक्षक समायोजनाचे काम करावे, असे सांगितले आहे.
  • म्हणजेच, ज्या शाळांत अतिरिक्त शिक्षक असतील, त्यांचे समायोजन करूनच पुढील भरतीची पावले उचलायची आहेत.

या आदेशामुळे शाळांमध्ये शिक्षकांचे प्रमाण संतुलित ठेवण्यावर भर दिला आहे, जेणेकरून रिक्त पदांचा आणि अतिरिक्त पदांचा गैरसमतोल निर्माण होऊ नये.

बिंदूनामावली तपासणीची जबाबदारी आणि जाहिरात तयारीबाबतचे दोन महत्त्वाचे आदेश

शिक्षण आयुक्तालयाने निर्गमित केलेल्या परिपत्रकात पुढे दोन महत्त्वाचे मुद्दे अत्यंत स्पष्टपणे नमूद केले आहेत. शिक्षक पदभरती सुरळीत आणि नियमानुसार पार पडावी यासाठी कोणाची जबाबदारी काय आहे आणि जाहिरात देण्यासाठी कोणती पूर्वतयारी आवश्यक आहे, याबाबत ठोस आदेश देण्यात आले आहेत.

१) बिंदूनामावली तपासणीची जबाबदारी कोणाची?

परिपत्रकानुसार बिंदूनामावलीची तपासणी आणि पवित्र पोर्टलवरील कामकाजासाठी स्पष्ट व्यवस्था करण्यात आली आहे.

  • विभागीय शिक्षण उपसंचालक,
  • शिक्षणाधिकारी (प्राथमिक व माध्यमिक)

यांच्या कार्यालयांमध्ये आधीच स्थापन केलेल्या विशेष कक्षाकडून ही संपूर्ण कार्यवाही करण्यात येणार आहे.

२) जाहिरात देण्यापूर्वी आवश्यक पूर्वतयारी पूर्ण करणे बंधनकारक

दुसरा मुद्दा जाहिरातीसाठी लागणाऱ्या तयारीबाबत आहे.

  • पवित्र पोर्टलवर रिक्त पदांची जाहिरात देण्याची सुविधा उपलब्ध झाल्यावर “बिंदूनामावली तपासली नाही” अशी कोणतीही कारणे देता येणार नाहीत, असे स्पष्टपणे सांगितले आहे.
  • म्हणजेच बिंदूनामावली आधीच तपासलेली, दुरुस्त केलेली आणि पूर्णपणे तयार असणे आवश्यक आहे.

त्यासाठी सर्व व्यवस्थापनांनी खालील पूर्वतयारी करून ठेवावी:

गटनिहाय रिक्त पदांचे वर्गीकरण
  • गट 1 ते 5
  • गट 6 ते 8
  • गट 9 ते 10
  • गट 11 ते 12
विषयनिहाय रिक्त पदांची माहिती

9वी ते 12वीमध्ये विषयानुसार शिक्षक नियुक्ती होत असल्याने विषयानुसार रिक्त पदांचे अचूक वर्गीकरण आवश्यक आहे.

प्रवारानुसार आरक्षणासह रिक्त पदांची संख्या
  • SC
  • ST
  • NT (A, B, C, D)
  • OBC
  • SBC
  • SEBC
  • EWS
  • OPEN

सर्व प्रवर्गांनुसार किती रिक्त पदे आहेत, याची माहिती पूर्वतयारीत तयार ठेवावी असे आदेश आहेत. या संपूर्ण प्रक्रियेचे कारण स्पष्ट आहे, जाहिरात काढताना उशीर होऊ नये आणि भरतीची अचूकता राखली जावी.

निष्कर्ष

शासनाने दिलेल्या निर्देशांनुसार आगामी शिक्षक भरती ही अत्यंत नियोजनबद्ध आणि काटेकोर पद्धतीनेच पार पडणार आहे. भरतीसाठी विचारात घेतली जाणारी रिक्त पदे मे 2026 अखेरपर्यंतची असतील, कारण त्या कालावधीत निवृत्त होणाऱ्या शिक्षकांच्या पदांचादेखील समावेश भरती प्रक्रियेत करणे आवश्यक आहे. यासाठी 1 जानेवारी 2026 च्या शासन निर्णयानुसार प्राथमिक ते उच्च माध्यमिक शाळांमधील संच मान्यता आणि जागांची तपासणी करणे अनिवार्य ठरवले आहे. भरतीची जाहिरात पवित्र पोर्टलवर देण्यापूर्वी संच मान्यता 100% पूर्ण करणे, तसेच बिंदू-नामावली मागासवर्ग आयोगाकडून तपासून घेणे हे बंधनकारक आहे. यामुळे जागा, आरक्षण, श्रेणी आणि समायोजन यातील सर्व गोंधळ आधीच दूर होतील. त्यानंतर शैक्षणिक वर्ष 2025-26 च्या परवानगीनुसार अतिरिक्त शिक्षक समायोजन केले जाईल आणि त्यानंतरच भरतीसाठी पुढील टप्पे सुरू होतील. संपूर्ण आदेश पाहता हे स्पष्ट होते की सरकार भरती प्रक्रियेतील चुका टाळण्यासाठी प्रत्येक पायरी व्यवस्थित पार पाडण्याचा प्रयत्न करत आहे. योग्य संच मान्यता, तक्रार निवारण, बिंदू-नामावली तपासणी आणि समायोजन झाल्यावरच प्रत्यक्ष शिक्षक भरती सुरू होईल.

अशा महत्त्वपूर्ण अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमचे टेलिग्राम आणि व्हॉट्स अॅप चॅनल Join करा धन्यवाद. 

Join Whatsapp Channel                                                         Join Whatsapp Group



हे सुद्धा वाचा:- 










शिक्षकेतर कर्मचारी भरती 2026 | 30,000 पदांची मोठी भरती ?
MPSC Saralseva Pariksha 2026: Cadre Bucketing Policy म्हणजे नेमकं काय? उमेदवारांना कसा फायदा होणार?
भूमी अभिलेख विभाग New GR : 10683 Vacancies साठी आकृतीबंध मंजूर खरचं झाला का? पहा संपूर्ण माहिती
सरकारी नोकरभरती MPSC मार्फतच होणार- शासनाची मोठी घोषणा
केंद्रप्रमुख परीक्षा निकाल 2026 जाहीर! 38,558 उमेदवारांचा निकाल प्रसिद्ध – असा करा Result Check
Kolhapur Manapa भरती 2026 | IMP घोषणा रिक्त पदे भरणार
RTO AMVI जाहिरात ..MPSC चे Profile कसे बनवावे? कोणती कागदपत्रे लागतील? Form कोणाच्या नावाने भरावा? पहा संपूर्ण माहिती