महिला व बालविकास विभागात तब्बल 23 वर्षांनंतर मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. या विभागाचा सुधारित आकृतीबंध जाहीर करण्यात आला असून त्यासंदर्भातील अधिकृत शासन निर्णय (GR) देखील उपलब्ध झाला आहे. या निर्णयामध्ये कोणती पदे मंजूर झाली आहेत आणि किती पदांची भरती होणार आहे याची सविस्तर माहिती देण्यात आलेली आहे. सरकारच्या माहितीनुसार, या विभागात 23 वर्षांनंतर मोठ्या प्रमाणात भरती प्रक्रिया राबवली जाणार आहे. नुकत्याच करण्यात आलेल्या घोषणेनुसार, महिला आणि बालविकास विभागात एकूण 8669 नियमित पदे भरली जाणार आहेत. ही भरती या विभागासाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जात आहे, कारण इतक्या मोठ्या प्रमाणावर पदभरती अनेक वर्षांनंतर होत आहे. त्यामुळे इच्छुक उमेदवारांसाठी ही एक मोठी संधी ठरणार आहे.

महिला व बाल विकास विभाग

महिला व बालविकास विभाग 8669 पदे मंजूर, पण थेट तेवढी भरती नाही

महिला व बालविकास विभागासाठी मंजूर करण्यात आलेली 8669 पदे ही थेट भरतीसाठी उपलब्ध होणार नाहीत, हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. या निर्णयामुळे विभागाच्या सक्षमीकरणाला निश्चितच चालना मिळणार असल्याची माहिती महिला व बालविकास मंत्री अदिती तटकरे यांनी दिली आहे.

विभागातील एकूण पदांचा आढावा घेतल्यानंतर:

  1. 165 नवीन पदांची निर्मिती करण्यात आली आहे.
  2. एकूण 8669 नियमित पदांना मंजुरी देण्यात आली आहे.
परंतु, याचा अर्थ असा नाही की सर्व 8669 पदांसाठी एकाच वेळी भरती जाहिरात येईल. भरती प्रक्रिया पुढील टप्प्यांनुसार केली जाते:
  1. मंजूर पदांमधून रिक्त पदांची संख्या निश्चित केली जाते
  2. त्यानंतर वित्त विभागाची मान्यता (Approval) घेतली जाते
  3. आणि त्यानुसारच टप्प्याटप्प्याने भरतीची जाहिरात प्रसिद्ध केली जाते

म्हणूनच, 8669 पदांची थेट भरती होईल अशी अपेक्षा न ठेवता, प्रत्यक्षात किती रिक्त पदे उपलब्ध होतात यावरच अंतिम भरती अवलंबून असेल.

महिला व बाल विकास विभाग

महिला व बालविकास विभाग GR 2026: सुधारित आकृतीबंध आणि पदांचे विभाजन

10 एप्रिल 2026 रोजी महिला व बालविकास विभागाकडून जारी करण्यात आलेल्या GR मध्ये विभागाच्या सुधारित आकृतीबंधास मंजुरी देण्यात आली आहे. या निर्णयात विभागातील पदांची पुनर्रचना, कपात आणि वाढ याबाबत स्पष्ट माहिती देण्यात आली आहे.


GR चा मुख्य विषय :- महिला व बालविकास विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखालील क्षेत्रीय कार्यालयांचा सुधारित आकृतीबंध मंजूर करण्यात आला आहे.

पदांची रचना आणि बदल

  • विभागात पूर्वी एकूण 9248 पदे होती.
  • त्यापैकी 744 पदे निरसित (रद्द) करण्यात आली.
  • म्हणजेच, ही पदे आता आवश्यक नसल्यामुळे काढून टाकण्यात आली.
  • उर्वरित 8504 पदांमध्ये 165 नवीन पदांची भर करण्यात आली.
  • त्यामुळे एकूण मंजूर पदसंख्या:8504 + 165 = 8669 पदे (नियमित पदे)

खालीलप्रमाणे Regular vs Contract पदांमधील फरक:

घटकRegular (नियमित) पदेContract (कंत्राटी) पदे
नोकरीचा प्रकारसरकारी नोकरीकंत्राटी / थर्ड पार्टी
नियुक्तीथेट सरकारकडूनबाह्य कंपनीमार्फत
पगारसरकारी नियमांनुसारकंपनी/कॉन्ट्रॅक्टनुसार
पेन्शनमिळतेमिळत नाही
जॉब सिक्युरिटीकायमस्वरूपीतात्पुरती
स्थिरतादीर्घकालीनअल्पकालीन
सुविधासरकारी सर्व सुविधामर्यादित सुविधा

महिला व बालविकास विभाग - अंगणवाडी भरतीबाबत मोठी घोषणा आणि पदांची सविस्तर माहिती

महिला व बालविकास विभागाच्या सुधारित आकृतीबंधासोबतच अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांसाठी मोठी घोषणा करण्यात आली आहे. या निर्णयामध्ये अंगणवाडी क्षेत्रातील पदांना विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे.
अंगणवाडी पदांची संख्या 
  1. अंगणवाडी सेविका: 1,10,064 पदे
  2. अंगणवाडी मदतनीस: 1,11,264 पदे
  3. एकूण: 2,21,328 पदे मंजूर

अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीस यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते. विशेषतः ICDS (Integrated Child Development Services) सारख्या सरकारी योजनांमध्ये त्यांचे योगदान खूप मोठे आहे.

महिला व बालविकास विभाग

महिला व बालविकास विभागाच्या सुधारित आकृतीबंधामध्ये विविध कार्यालयांसाठी पदांचे वाटप करण्यात आले आहे. यामुळे प्रत्येक स्तरावर कामकाज अधिक प्रभावी करण्याचा उद्देश दिसून येतो..

कार्यालयनिहाय पदांचे वाटप
  • महिला व बाल विकास सेवा योजना आयुक्तालय (Commissionerate): ~630 पदे
  • WCD Commissionerate, Pune: 2057 पदे
  • Child Development Society: 176 पदे
  • राज्य महिला आयोग: 29 पदे
  • महाराष्ट्र राज्य बाल हक्क संरक्षण आयोग: 20 पदे
नवीन निर्माण झालेली पदे (165 पदांपैकी)
  1. कनिष्ठ लिपिक (Junior Clerk): 12 पदे.
  2. विभागीय उपायुक्त: 6 पदे.
  3. जिल्हा महिला व बाल विकास अधिकारी: 6 पदे.
  4. सहायक आयुक्त: 3 पदे.

निष्कर्ष

महिला व बालविकास विभागात 23 वर्षांनंतर झालेला हा बदल केवळ पदसंख्येपुरता मर्यादित नसून, संपूर्ण प्रशासन अधिक सक्षम आणि कार्यक्षम करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा टप्पा ठरतो. सुधारित आकृतीबंधामुळे विभागातील कामकाज अधिक व्यवस्थित होणार असून, विविध स्तरांवर आवश्यक पदांची पुनर्रचना करण्यात आली आहे. जरी 8669 नियमित पदांना मंजुरी देण्यात आली असली, तरी सर्व पदांसाठी एकाच वेळी भरती होणार नाही. प्रत्यक्ष भरती ही रिक्त पदे, आर्थिक मंजुरी आणि प्रशासनिक प्रक्रियेनुसार टप्प्याटप्प्याने होईल. त्यामुळे उमेदवारांनी वास्तव परिस्थिती लक्षात घेऊन तयारी सुरू ठेवणे आवश्यक आहे. तसेच, अंगणवाडी सेविका आणि मदतनीसांसाठी 2.21 लाखांहून अधिक पदांना मंजुरी मिळाल्यामुळे ग्रामीण आणि शहरी स्तरावर मोठ्या प्रमाणात रोजगाराच्या संधी निर्माण होण्याची शक्यता आहे. एकंदरीत, हा निर्णय भविष्यातील भरती प्रक्रियेसाठी सकारात्मक संकेत देणारा आहे. योग्य तयारी, योग्य माहिती आणि सातत्यपूर्ण प्रयत्न यांमुळे इच्छुक उमेदवारांना या संधींचा नक्कीच फायदा घेता येईल.